۱۶دسامبر ۲۰۲۵ - یک رژیم سالم نوردیک که سرشار از فیبر غذایی حاصل از غلات کامل، میوه ‌ها و سبزیجات است و تنها درصد کمی چربی اشباع دارد، می ‌تواند در درمان دیابت نوع ۲ و بیماری کبد چرب غیرالکلی مؤثر باشد. این موضوع در یک مطالعه بالینی جدید نشان داده شده است که در آن پژوهشگران سه نوع رژیم غذایی مختلف را با یکدیگر مقایسه کردند.

پس از یک سال، پژوهشگران دانشگاه اوپسالا در این مطالعه جدید نشان دادند که «رژیم سالم نوردیک[1]» در درمان بیماری کبد چرب غیرالکلی و دیابت نوع ۲ بهتر از توصیه‌ های تغذیه‌ ای نوردیک و نیز بهتر از رژیم کم ‌کربوهیدرات عمل می‌ کند.

دکتر اولف ریسروس، استاد تغذیه بالینی و متابولیسم و سرپرست این مطالعه توضیح داد: «رژیم سالم نوردیک بهترین نتایج را در شرکت ‌کنندگان مبتلا به دیابت ایجاد کرد؛ بیش از ۲۰ درصد از چربی کبد آنها کاهش یافت و کنترل قند خون طی یک سال بهبود پیدا کرد. بیش از نیمی از شرکت‌ کنندگان نیز شاهد بهبود بیماری کبد چرب خود بودند. این نتایج را برای افراد مبتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی به اندازه بیماران دیابت نوع ۲مهم می ‌کند».

این مقاله در مجله Nature Communications منتشر شده است.

ارزیابی اثر سه نوع رژیم غذایی

این مطالعه یک کارآزمایی تصادفی و کنترل ‌شده بود که در آن ۱۵۰ فرد مبتلا به دیابت نوع ۲ یا پیش ‌دیابت به ‌طور تصادفی انتخاب شدند تا به مدت یک سال یکی از سه رژیم غذایی زیر را دنبال کنند:

1.  رژیم ضد لیپوژنی: یک رژیم کم ‌کربوهیدرات که در آن مصرف غذاهای حیوانی نیز کم است و چربی‌ های غیراشباع حاوی چند پیوند دوگانه گیاهی، سهم بالایی دارند. تأکید این رژیم بر غذاهای پرچرب مانند روغن آفتابگردان، گردو، تخم کدو و آفتابگردان، سبزیجات کم‌ کربوهیدرات و منابع پروتئینی مانند لوبیا، عدس و برخی لبنیات کم‌ چرب بود.

2.  رژیم سالم نوردیک: که می ‌توان آن را نسخه نوردیک رژیم مدیترانه ‌ای دانست. این رژیم چربی اشباع کمی داشت اما سرشار از فیبر غذایی حاصل از غلات کامل، میوه‌ ها و سبزیجات بود. مواد غذایی اصلی شامل پرک جو و چاودار، سبوس جو، نان چاودار، نان خشک، روغن کلزا، بادام، سیب، گلابی، بلوبری، تمشک، کلم و نخود فرنگی، به همراه ماهی ‌هایی مانند خال‌ مخالی و سالمون، ماست کم‌ چرب و محصولات لبنی تخمیری و چربی‌های گیاهی برای پخت ‌و پز بود.

3.  گروه کنترل: مراقبت معمول بر اساس توصیه ‌های تغذیه‌ ای نوردیک، شامل رژیمی غنی از انواع میوه‌ ها، سبزیجات، حبوبات، روغن زیتون و لبنیات کم ‌چرب.

در هر سه گروه، از شرکت‌ کنندگان خواسته شد مصرف گوشت قرمز و فرآوری ‌شده، نوشیدنی ‌های شیرین، شیرینی ‌ها و تنقلات حاوی شکر افزوده را محدود کنند.

مزایای رژیم نوردیک پژوهشگران را شگفت ‌زده کرد

انتظار می‌ رفت هر سه رژیم غذایی اثرات مفیدی داشته باشند، اما پژوهشگران می‌ خواستند بررسی کنند که کدام‌ یک از این رژیم ها در کاهش چربی کبد و سطح قند خون مؤثرتر است. اینکه رژیم نوردیک چنین نتایج خوبی به همراه داشت، برای پژوهشگران غیرمنتظره بود، زیرا آنها تصور می‌ کردند رژیم ضد لیپوژنی بهترین نتایج را ایجاد خواهد کرد.

دکتر ریسروس توضیح داد: «مطالعه ی ما نشان می‌ دهد که رژیم ضد لیپوژنی و رژیم نوردیک هر دو در کاهش چربی کبد و همچنین کلسترول LDL یا همان کلسترول بد، عملکرد نسبتاً مشابهی داشتند. اما رژیم سالم نوردیک در کاهش بلند مدت قند خون مؤثرتر بود و همچنین اثرات مفیدتری بر وزن بدن، التهاب، پروفایل چربی و کاهش نشانه ‌های آسیب کبدی داشت».

این مطالعه همچنین نشان داد که پیروی از این رژیم‌ ها به‌ طور شگفت‌ انگیزی آسان بوده است.

مایکل فریدن، نویسنده اصلی این مطالعه، گفت: «با وجود اینکه شرکت ‌کنندگان اجازه داشتند هر مقدار که می ‌خواهند از غذاهای توصیه‌ شده مصرف کنند، باز هم وزن کم کردند. در بسیاری از مطالعات قبلی درباره رژیم ‌های مختلف، دریافت کالری محدود شده بود؛ روشی که در کوتاه ‌مدت مؤثر است اما گرسنگی را افزایش می ‌دهد و در بلند مدت پیروی از آن دشوار می ‌شود».

قابل استفاده برای درمان دیابت

اگرچه بخشی از اثرات مفید رژیم سالم نوردیک می‌ تواند ناشی از کاهش وزن شرکت ‌کنندگان باشد، پژوهشگران دریافتند که کاهش وزن تنها کمی بیش از نیمی (۵۶ درصد) از اثر آن بر چربی کبد را توضیح می‌ دهد.

دکتر ریسروس گفت: «این موضوع بسیار جالب است، زیرا نشان می‌ دهد خود رژیم غذایی در کاهش چربی کبد نقش داشته و احتمالاً به بهبود سطح قند خون، مقادیر چربی خون و کاهش التهاب نیز کمک کرده است. نیاز زیادی به یافتن رژیم‌ های جدید و مبتنی بر شواهد برای مراقبت بلند مدت از دیابت وجود داشته است. نتایج ما برای توصیه ‌های تغذیه ‌ای آینده اهمیت دارد و به ‌ویژه برای افراد دارای اضافه ‌وزن مبتلا به دیابت نوع ۲ یا پیش ‌دیابت بسیار مهم است».

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2025-12-healthy-nordic-diet-good-diabetes.html